Ze zijn er nog! Smienten

Het wintert nog in Waterland, maar dat wil niet zeggen dat er niet van de natuur te genieten valt. Sommige vogelsoorten kun je zelfs alleen nu zien. De smienten zijn er nog, maar wees op tijd, ze zijn bijna weg.

Als je de drukte in de sloten en dieën ziet, vergeet je misschien hoe bijzonder het schouwspel is. Als je smienten wil zien moet je normaal gesproken naar Noord-Scandinavië (waar ze broeden) toe, óf erg veel geluk hebben. Niet meer dan enkele tientallen broedparen zijn meestal in Nederland te vinden, en ze zijn buitengewoon schuw. ’s Winters verandert dat, dan gaan de Noord-Europese smienten voor de poolkou op de vlucht en zoeken ze gematigde streken op. Een aanzienlijk aantal komt naar Nederland.

Een andere naam voor smient is fluiteend. In de video hoor je waarom. De vogels die je in Waterland kunt zien zijn overigens wat fletser dan die in de video. Na aankomst in Nederland verliezen ze de felheid van hun broedkleuren. Tegen de tijd dat ze teruggaan, komt de kleur weer terug.

In de maanden februari-april besluiten de smienten maar weer naar het noorden te vliegen. Wacht dus niet te lang als je ze nog wil zien. De smienten zijn doorgaans op open water te vinden. Een goed punt is bij de brug van de Nieuwe Gouw over de Nieuwe Sloot. Maar je vindt ze op veel andere plaatsen: er zijn 10.000+ fluiteenden in Waterland te vinden.

Linnaeus classificeerde de smient (in 1758) onder de naam anas penelope. Dat is een bijzondere naam. Volgens de mythe uit de Griekse oudheid was Icarius van Sparta bijzonder teleurgesteld toen zijn vrouw een dochter baarde en geen zoon. Hij gooide het kind in zee, maar het werd door een groep eenden gered. Daarop kreeg ze de naam Penelope, een naam afgeleid van het Griekse woord voor eend. Later werd Penelope de deugdzame vrouw van Odysseus, de held uit de Ilias en Odyssee. Anas penelope betekent dus ‘eend vernoemd naar de vrouw die naar een eend werd vernoemd’.

Odysseus moest 10 jaar rondzwerven voordat hij de weg naar huis terugvond. De anas penelope heeft het makkelijker: binnenkort stijgt hij of zij op en vliegt in een paar weken tijd naar het nest in Scandinavië.

Met dank aan Iwan Vermeij, voor de mooie foto van de vliegende smienten